Blog

Onderwijs in Finland: vertrouwen en vrijheid voor de docent

We hebben het al vaak genoeg in de krant gezien: ‘Nederland kan heel wat leren van het schoolsysteem in Finland’. En de kritiek op het Nederlandse schoolsysteem, vooral vanwege gebrek aan financiële ondersteuning voor de verbetering van het middelbare onderwijs, neemt alsmaar toe.

In deze blog neem ik je kort mee naar Finland. Ik vertel je hoe de scholierentijd eruitziet van een gemiddelde Fin tussen de 12 en 15 jaar en hoe dit zijn weerslag kent op het imago van de docent. Onderzoeker Pasi Sahlberg uit Finland heeft het onderwijssysteem van Finland met die van Nederland vergeleken en enkele waardevolle lessen samengevat in zijn boek ‘Finish Lessons’.

Finland – veel zelfontplooiing, positief imago docenten

Finse Onderwijssysteem

In Finland zitten scholieren tot hun 16e op een soort basisschool. Een tijd waarin ze heel veel vrijheid krijgen voor zelfontplooiing. Deze tijd gebruiken zij om erachter te komen wat ze willen doen en waar ze goed in zijn. Ook de leraren genieten die vrijheid. Zij geven per dag ongeveer 4 lessen van drie kwartier, zodat ze tijd overhouden om hun lessen te ontwikkelen. Daarnaast wordt de Finse scholier tot zijn 16e niet lastiggevallen met gestandaardiseerde toetsen.

Volgens de Finnen heeft iedereen andere kwaliteiten, die niet met standaard testen getoetst kunnen worden. Doet denken aan de beroemde uitspraak van Einstein: ‘Everybody is a genius. But if you judge a fish by its ability to climb a tree, it will live its whole life believing that it is stupid.’ Oftewel, no stress voor de Finse scholier.

Om scholieren veel vrijheid en ruimte voor zelfontplooiing te geven, wordt er ook iets anders van de docenten verwacht. Het daadwerkelijke ‘lesgeven’ is namelijk beperkt. Finse docenten geven maar 3 of 4 lessen 45 minuten per dag, maar daarmee zorgen zij er wel voor dat de lessen inhoudelijk goed en creatief zijn. Daarnaast staan docenten in hoog aanzien in Finland en krijgen zij op school voldoende begeleiding om zichzelf te blijven ontwikkelen.

Performance – prestatie van studenten in Finland

De studenten in Finland scoren erg goed op ‘performance’ (prestatie) in het onderzoek van PISA. Dit onderzoek mat de prestatie op de gebieden natuurwetenschap, wiskunde en letterkunde.

 Scores Finland op de drie performance indicators van PISA. (Bron: http://www.oecd.org/finland/pisa-2015-finland.htm)

Nederland – jong getest, minder maatschappelijk aanzien docenten

Nederlandse Onderwijssysteem

Voor hun 12e levensjaar krijgt een Nederlandse scholier al meerdere toetsten en rapporten die uit die prestaties voortvloeien. Daarnaast maken ze op hun 12e of 13e de Cito-toets, die samen met het advies van de leraren bepaalt waar ze in de onderbouw van de middelbare school terechtkomen. Daar krijgt een scholier één jaar om het verschil van de basisschool naar de middelbare school te overbruggen, daarom de naam ‘brugklas’. Er wordt dan al snel gekozen voor een bepaalde richting en we nemen minder tijd voor persoonlijke ontwikkeling.

Ook lijken wij in Nederland op een andere manier naar onze docenten te kijken. Waar docenten in Finland een centrale rol spelen in de ontwikkeling van kinderen in de maatschappij is dat niet het geval in Nederland. Verschillende media berichten al meerdere jaren dat de docenten met een imagoprobleem kampen. Dit komt vooral door de hoge werkdruk en salarissen. En laat dat nu juist iets zijn waar docenten in Finland heel positief op scoren.

Performance – prestatie van studenten in Nederland

Nederland scoort in het onderzoek van PISA op het gebied van ‘performance’ (prestatie) minder goed dan Finland, maar doet het zeker niet slecht.

Scores Nederland op de drie performance indicators van PISA. (Bron: http://www.oecd.org/netherlands/pisa-2015-netherlands.htm)

En het perfecte schoolsysteem is …

De belangrijkste conclusie is waarschijnlijk dat het perfecte schoolsysteem nog steeds niet bestaat. En dat we altijd van elkaar kunnen blijven leren.

Zowel het Finse en Nederlandse onderwijssysteem hebben voor- en nadelen. In Finland lijkt alles bijvoorbeeld heel relaxed en vrij, maar toch geven 15-jarige Finnen (volgens dit onderzoek van HSBC) aan dat ze een heel hoge druk ervaren. Dat is misschien te wijten aan het feit dat ze weinig ervaring hebben met toetsen en ze op hun 16e een allesbepalende toelatingstoets moeten afleggen.

Wat wij met Open Book willen bereiken is dat onderwijsprofessionals meer vrijheid en controle hebben om de baan als docent of onderwijsassistent in te vullen. Via het slimme platform van Open Book worden docenten en scholen direct met elkaar in verbinding gebracht, waardoor de unieke mogelijkheid wordt gegeven om een meer ‘Finse’ invulling te geven aan de baan van docent: meer vrijheid en creativiteit, in combinatie met een positief karakter.

Vragen of wil je meer informatie over Open Book voor docenten en onderwijsassistenten? Klik hier.

Om je de beste ervaring te kunnen geven maken wij gebruik van Cookies. Door het gebruiken van onze website ga je hier automatisch mee akkoord. Wil je meer informatie? Klik dan hier.